تفاوت نقشه هوایی و عکس هوایی چیست؟ راهنمای کامل، مقایسه و انتخاب

تفاوت نقشه هوایی و عکس هوایی در یک نگاه

در یک نگاه اگر بخواهیم به بررسی تفاوت عکس هوایی و نقشه هوایی بپردازیم، بهتر است در قالب یک جدول بسیار جامع به عمق تفاوت‌های این دو مفهوم پرداخته شود. لذا در ادامه به معیارهای بسیار مهمی پرداخته ایم که گویای تفاوت‌های کلیدی میان نقشه هوایی و عکس هوایی هستند.

عکس هوایی چیست؟

عکس هوایی، به مجموعه داده‌های تصویری گفته می‌شود که طی دهه‌های اخیر در کشورمان با استفاده از هواپیما و تجهیزات عکسبرداری که به مراتب تجهیز شده اند، تهیه شده است. به عبارتی برای آنکه میزان رشد و توسعه مناطق، بررسی پوشش گیاهی، مدیریت بحران، پروژه‌های عمرانی، عملیات نظامی، کشاورزی بهینه و… مورد پایش مستمر قرار بگیرند، شروع به عکسبرداری هوایی شد که امروزه داده‌های ارزشمندی از کشورمان هستند.

اما در کنار تمام کاربردهایی که نام برده شد، عکس‌های هوایی برای افراد حقیقی و حقوقی دارای کاربردهای مختلف و متنوعی می‌باشد که با تهیه عکس هوایی ملک و زمین خودتان در دهه‌های اخیر می‌توانید ادعای خود را در مراجع حقوقی و ملی به ثبت برسانید و از حقوق مادی و معنوی خودتان دفاع کنید.

همچنین از ویژگی‌های شاخص عکس‌های هوایی می‌توان به نمایش عوارض اعم از درخت ها، باغات، زراعت، ساخت بنا و… اشاره نمود که همگی ارزشمند هستند.

نقشه هوایی چیست؟

اما در مقابل عکس هوایی، ما شاهد عنوانی به نام نقشه هوایی هستیم؛ به عبارتی نقشه هوایی، به نقشه‌ای گفته می‌شود که توسط کارشناسان مجرب با استفاده از عکس‌های هوایی پردازش شده تهیه می‌شوند. با این وجود نقشه هوایی به تنهایی آماده نیست و برای تهیه و خرید نقشه هوایی، در ابتدا باید از طریق منابع معتبر عکس هوایی را تهیه کنید و سپس کارشناس با تجربه با استفاده از نرم افزارهای مهندسی، اقدام به تهیه نقشه هوایی کند.

نقشه هوایی، برخلاف عکس‌های هوایی دارای اعوجاج، زاویه و… نیست و این یک ویژگی بسیار مهم نسبت به عکس هوایی است.

بررسی دقیق تفاوت نقشه هوایی و عکس هوایی

برای تجزیه و تحلیل بهتر نقشه هوایی و عکس هوایی بهتر است بخش‌های مختلف را بصورت کامل مورد نقد و بررسی قرار دهیم تا تفاوت‌های کلیدی مابین عکس هوایی و نقشه هوایی برای شما محرز شوند و دیگر سوالی در این خصوص برای شما رخ ندهد. لذا اگر مایل به کسب اطلاعات کامل در خصوص تفاوت نقشه و عکس هوایی هستید، ادامه این بخش مخصوص شما ارائه شده است.

۱. تفاوت در نحوه تهیه

مهم ترین فرق عکس هوایی و نقشه هوایی، ریشه در نحوه تهیه آنها دارد؛ برای آنکه عکس هوایی تهیه شود، نیاز به یک هواپیما و یا پهپاد به همراه تجهیزات مخصوص عکسبرداری هوایی خواهید داشت که این پروسه در طی چند دهه اخیر انجام شده است و به عنوان ارزشمندترین داده‌ها از گذشته تا به امروز محسوب می‌شوند. اما نقشه هوایی، نقشه‌ای می‌باشد که پایه و اساس آن عکس هوایی است تا کارشناس متخصص با استفاده از نرم افزارهای مهندسی، نقشه هوایی را براساس ملک و زمین شما تهیه کند.

۲. تفاوت در مقیاس

در عکس هوایی که با استفاده از هواپیماها و تجهیزات عکسبرداری قدیمی در ارتفاع بالا تهیه شده اند، مقیاس عکس هوایی بسیار کوچک می‌باشد و زمین با جزئیات بیشتری نمایش داده می‌شود. اما در مقابل نقشه هوایی که در طی یک فرایند کاملا مهندسی و دقیق با نرم افزارهای روز دنیا تهیه می‌شود، این مشکل را ندارد و مقیاس بسیار بزرگی با جزئیات بسیار بیشتری دارد که یک تفاوت کلیدی مابین عکس هوایی و نقشه هوایی می‌باشد.

۳. تفاوت در اعوجاج

عکس هوایی خام که هیچ عملیات مهندسی بر روی آن انجام نشده است، دارای اعوجاج می‌باشد. به عبارتی یک هواپیما را تصور کنید که در قسمت زیرین آن یک دوربین با زاویه ۲۰ درجه نصب شده است (دوربین دارای زاویه قائم نسبت به زمین نیست و تصاویر قائم تهیه نمی‌شوند). از این رو اگر تصاویر مایل را مشاهده کنید، متوجه این موضوع می‌شوید که عوارض بر روی کره زمین بزرگ و کوچک شده اند و در برخی مواقع نیز کشیده شده اند.

اما در نقشه‌های هوایی که توسط کارشناسان با تجربه ارتوفتو و یا ارتوموزاییک و در نهایت ژئورفرنس می‌شود، تمامی اعوجاج عکس هوایی از بین می‌روند و شما می‌توانید تمامی عوارض را با دقت کامل مشاهده نمایید؛ نحوه نمایش عوارض بر روی نقشه هوایی به شکل خطوط، نماد و نقاط می‌باشد. توجه داشته باشید که برای ارتقای میزان دقت ارتوفتو عکس هوایی، از نقاط کنترل زمینی یا GCP نیز استفاده می‌شود.

۴. تفاوت در مختصات

در عکس‌های هوایی به دلیل وجود زاویه مایل، مختصات بصورت پیکسلی و تحت تاثیر زاویه دوربین، ارتفاع بالای پرواز و اعوجاج قرار دارد و به همین دلیل اندازه گیری دقیق و قابل ارائه به مراجع حقوقی مناسب نیست و این در حالی می‌باشد که در نقشه‌های هوایی، تمام عوارض بصورت دقیق و مشخص قرار دارند و برای تعیین مختصات بسیار کاربردی هستند.

۵. تفاوت در دقت اندازه‌گیری

میزان دقت اندازه گیری در عکس هوایی و نقشه هوایی، بستگی به مختصات دارند که در نقشه هوایی به درخواست شما امکان اضافه کردن مختصات سیستم جهانی یا همان UTM براساس کنج‌های دقیق ملک شما وجود دارد. لذا با توجه به اینکه در نقشه هوایی مختصات بصورت دقیق درج شده اند، برای اندازه گیری ابعاد، متراژ و… از اهمیت بسیار بالایی نسبت به عکس هوایی برخوردار هستند.

۶. تفاوت در کاربرد

اما آخرین تفاوت کلیدی مابین عکس هوایی و نقشه هوایی، کاربرد آنها می‌باشد. در عکس‌های هوایی به دلیل مقیاس کوچک، دقت پایین، ارتفاع بالا و… صرفا برای مشاهده و بررسی کلی یک منطقه استفاده می‌شود و این در حالی می‌باشد که از نقشه‌های هوایی برای بررسی دقیق، محاسبه ابعاد و متراژ و… استفاده می‌شود.

عکس هوایی بهتر است یا نقشه هوایی؟

این سوال یکی از سوالات بسیار پرتکرار در حوزه عکس‌های هوایی و نقشه‌های هوایی است و ما قصد داریم یکبار برای همیشه پاسخ این سوال را به شما عزیزان توضیح دهیم. اینکه عکس هوایی بهتر است یا نقشه هوایی، باید در جریان باشید که هدف از تهیه عکس هوایی و نقشه هوایی ارائه به مراجع حقوقی، ثبتی و… است که از جانب آنها تعیین خواهد شد تا شما عکس هوایی تهیه کنید یا نقشه هوایی!

اما اگر به هر دلیلی بصورت مستقیم اطلاع ندارید که باید عکس هوایی یا نقشه هوایی تهیه کنید، می‌توانید از طریق راه‌های ارتباطی با تیم پشتیبانی آرک یو تی ام در ارتباط باشید تا با توضیح مشکلات پیش آمده، راهنمایی‌های لازم به شما ارائه شوند تا فایل خروجی نهایی را به مرجع مدنظرتان ارائه دهید.

۱. امور ثبتی

عکس هوایی برای امور ثبتی تهیه کنیم یا نقشه هوایی؟ تنها عاملی که تعیین کننده این مسئله است، پرونده و مشکل ملکی شما می‌باشد که باید تصمیم از جانب کارشناسان و یا مرجع مدنظر صورت گیرد.

۲. پروژه‌های عمرانی

هم عکس هوایی و هم نقشه هوایی برای پروژه‌های عمرانی لازم هستند و انتخاب یکی از آنها بستگی به نیاز شما دارد. برای مثال اگر قصد دارید نوع پوشش منطقه را در طی چندین دهه اخیر بررسی کنید، توصیه می‌کنیم که عکس هوایی تهیه کنید و اما اگر ابعاد، متراژ و… برای شما مهم هستند، نقشه هوایی بهترین انتخاب خواهد بود.

۳. جانمایی پلاک ثبتی

برای جانمایی پلاک ثبتی، معمولا نیاز به عکس هوایی در چند دهه خواهید داشت؛ مگر در شرایط بسیار خاص نیاز به نقشه هوایی داشته باشید.

۴. کشاورزی

برای پروژه‌های بزرگ کشاورزی و پایش رشد محصولات، نیاز به نقشه‌های هوایی خواهید داشت که یک موضوع بسیار مهم می‌باشد. از طرفی عکس‌های هوایی نیز می‌توانند در این مسیر کاربردی واقع شوند و نباید از آنها غافل شد.

۵. پایش تغییرات

اما اگر مایل به پایش تغییرات یک منطقه در طی قرن‌های اخیر هستید، هم نیاز به عکس هوایی و هم نیاز به نقشه هوایی خواهید داشت. اما فراموش نکنید که در تمام ۶ مورد نام برده شده، نوع نیاز و خواسته شما ملاک می‌باشد و تا زمانیکه خواسته شما برآورد نشود، بصورت قطعی نمی‌توان اظهار نظر نمود.

چه زمانی به عکس هوایی نیاز داریم؟

بصورت خلاصه اگر بخواهیم بگوییم، در برخی مواقع شما نیاز به خرید عکس هوایی خواهید داشت و صرفا با ارائه عکس هوایی به مراجع مدنظر، نیاز و خواسته شما رفع خواهد شد و دیگر نیاز به پرداخت هزینه بیشتر جهت تهیه نقشه هوایی نخواهید داشت. با این وجود چه زمانی به عکس هوایی نیاز داریم؟ زمانی که شما:

1. قصد دارید تغییرات شهری، جنگل‌ها و پوشش گیاهی یک منطقه را پایش کنید.
2. قصد دارید وضعیت کلی یک منطقه را نسبت به دهه‌های اخیر بررسی کنید.
3. قصد دارید عوارض طبیعی را نقد و بررسی کنید.
4. قصد دارید مناطق صعب العبور را شناسایی نمایید.
5. قصد دارید نقشه هوایی تهیه کنید.

چه زمانی نقشه هوایی انتخاب بهتری است؟

مانیکه شما نیاز به یک نقشه دارید تا با استفاده از آن به یکسری آمار، ابعاد و متراژ دقیق یک ملک دسترسی پیدا کنید؛ به عبارتی اگر شما قصد دارید مختصات UTM، اندازه دقیق و مساحت، استفاده در GIS، بررسی پیشرفت پروژه‌های عمرانی و… را مورد بررسی دقیق خودتان قرار دهید، نیاز به نقشه هوایی خواهید داشت.

نقش ارتوفتو در تبدیل عکس هوایی به نقشه دقیق

ارتوفتو عکس هوایی که یک پروسه مهندسی و دقیق است و توسط کارشناسان با تجربه و متخصص انجام می‌شود، نقش قابل توجهی در تبدیل عکس هوایی به نقشه دقیق را دارد؛ به عبارتی برای آنکه نقشه هوایی براساس ملک شما تهیه شود، کارشناسان باتجربه با استفاده از عکس هوایی ملک شما اقدام به ارتوفتو عکس هوایی و سپس گرفتن خروجی نهایی خواهند نمود.

هنگام انتخاب بین نقشه هوایی و عکس هوایی به چه نکاتی توجه کنیم؟

بدون شک در هنگام انتخاب نقشه هوایی و عکس هوایی باید به یکسری نکات مهم توجه کنید که این نکات مهم بستگی به شما دارند و باید در ابتدا برای خودتان شفاف سازی کنید و سپس از راهنمایی کارشناسان با تجربه آرک یو تی ام استفاده نمایید. با این وجود نکات مهمی که باید به آنها توجه کنید، به شرح ذیل هستند:

•  هدف پروژه چیست؟
• دقت مورد نیاز شما باید چقدر باشد؟
• نوع خروجی که باید ارائه دهید، چیست؟
• بودجه و زمان شما چقدر است؟

جمع‌بندی

در انتها برای جمع بندی نهایی تفاوت عکس هوایی و نقشه هوایی و اینکه مطمئن شوید کدام یک برای شما مناسب است، در قالب یک جدول جامع و کامل قصد داریم یکسری موارد کاربردی را نام ببریم و مشخص کنیم که باید عکس هوایی تهیه کنید یا نقشه هوایی؟!